ABŞ Dövlət Departamenti xaricdəki səfirliklərə Hörmüzlə bağlı yeni koalisiyanı təşviq etməyi tapşırıb

ABŞ hakimiyyəti digər dövlətlərə Hörmüz boğazından naviqasiya azadlığına zəmanət vermək məqsədi daşıyan yeni beynəlxalq koalisiyanın tərkibinə daxil olmaq barədə təklif göndərib.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə məlumatlı mənbələrə istinadən "The Wall Street Journal" (WSJ) qəzeti yazıb.

Məlumata görə, Dövlət Departamenti ABŞ-nin xaricdəki diplomatik nümayəndəliklərinə dəniz gəmiçiliyi sahəsindəki yeni təşəbbüs haqqında materiallar göndərib və diplomatlara xarici ölkələrin hökumətlərini onu dəstəkləməyə inandırmağı tapşırıb. Nəşrin yazdığına görə, Vaşinqtonun rəhbərliyi altında yaradılan koalisiya iştirakçılar arasında kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsinə, diplomatik fəaliyyətlərin koordinasiyasına və sanksiya rejiminin icrasına nəzarət edilməsinə kömək etmək məqsədi daşıyır.

Formalaşdırılan birliyin hərbi xarakter nəzərdə tutmamasına baxmayaraq, səfirliklərə göndərilən sənəddə Dövlət Departamenti xarici dövlət nümayəndələrinə "diplomatik və/və ya hərbi tərəfdaşlar" rolunda çıxış etməyi təklif edib.

Daha əvvəl ABŞ gəmilərin Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçidini təmin etmək üçün beynəlxalq koalisiyanın yaradılması ilə bağlı analoji çağırışla çıxış etmişdi. Martın ortalarında ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirmişdi ki, bu strateji su yolu vasitəsilə həyata keçirilən neft tədarükündən asılı olan dövlətlər ticarət gəmilərinin maneəsiz keçidinə kömək etməyə borcludurlar. O xüsusən Böyük Britaniya, Çin, Cənubi Koreya, Fransa və Yaponiyaya müvafiq çağırışla müraciət etmişdi. Bununla belə, Amerika kütləvi informasiya vasitələri qeyd edib ki, Vaşinqtonun ilkin təşəbbüsü lazımi dəstək almamışdı. Daha sonra Ağ Evin rəhbəri İran məsələsinin həllində ABŞ-yə kömək lazım olmadığını bildirmişdi.

Xatırladaq ki, ABŞ və İsrail fevralın 28-də İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlayıb. Nəticədə İranın Ali rəhbəri Əli Xamenei və bir sıra yüksək vəzifəli şəxslər öldürülüb. Bundan sonra İran İsraillə yanaşı, ABŞ və müttəfiqlərinin hərbi bazalarının yerləşdiyi Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Oman, Bəhreyn, İraq və Kiprdə müəyyən etdiyi hədəflərə zərbələr endirməyə başlayıb.

İran, ABŞ və onların müttəfiqləri 2026-cı il aprelin 8-nə keçən gecə iki həftəlik atəşkəs barədə razılığa gəliblər. Aprelin 11-12-də İslamabadda Pakistanın vasitəçiliyi ilə İran və ABŞ arasında danışıqlar aparılıb. Saatlarla davam edən danışıqlar tərəflərin mövqelərindəki fərqlərə görə nəticəsiz başa çatıb.

Media yazıb ki, aprelin 27-də İslamabadda, İran və ABŞ arasında danışıqların növbəti raundu keçirilməli idi və bunu Ağ Ev də təsdiqləmişdi. ABŞ Prezidentinin xüsusi elçisi Stiv Uitkoff və dövlət başçısının kürəkəni Cared Kuşner şənbə günü İslamabada uçmalı idilər, lakin bundan qısa müddət əvvəl Tramp öz nümayəndələrinin Pakistana səfərini ləğv etdiyini bildirib.

Bloklanması dünyada enerji böhranına səbəb olan Hörmüz boğazı ətrafındakı vəziyyət qeyri-müəyyən olaraq qalır, hər iki tərəf müxtəlif fasilələrlə onun açıldığını elan edir, lakin faktiki olaraq regionda gəmiçilik dayandırılıb.