Gərginlik artır: Ermənistan sülhə ağır zərbə vurdu

“Cənubi Qafqazda davamlı sülh axtarışının strateji mərhələyə keçdiyi bir vaxtda, İrəvanda Türkiyə Respublikasının ay-ulduzlu bayrağına edilən mənfur hücum təkcə diplomatik nəzakətsizlik deyil, həm də regionda normallaşmanın təməllərini sarsıtmaq məqsədi daşıyan planlaşdırılmış təxribatdır”.

Bu sözləri Globalinfo.az-a danışan “Türkiyə Gazetesi”nin yazarı, siyasi ekspert Nur Tuğba Aktay deyib.

N.T.Aktay bildirib ki, dövlət bayrağı beynəlxalq münasibətlər ədəbiyyatında həmin millətin suverenliyini, tarixi irsini və milli iradəsini təmsil edən ali simvoldur. Bu simvola hücum müasir dünyada etiraz və ya ifadə azadlığı adı ilə ötüşdürülə bilməz:

“İrəvanda ictimai şəkildə həyata keçirilən bu akt Ermənistan daxilindəki radikal elementlərin regional sülhü pozmaq niyyətini bir daha ortaya qoyur. Başqalarının müqəddəs dəyərlərinə hörmət etməyən bir düşüncə tərzinin özünü mədəni hesab etməsi, diplomatik ekvivalenti olmayan barbarlıqdan başqa bir şey deyil.

Dövlət adlandırdığımız struktur sadəcə sərhədləri qoruyan bir aparat deyil. O, həm də öz ərazisində qanunun aliliyini təmin etmək və küçələrdə radikal əhvali-ruhiyyəni cilovlamaq gücüdür. Əgər qonşu dövlətin bayrağı açıq şəkildə yandırıla bilərsə və dövlət tərəfindən heç bir çəkindirici reaksiya verilmirsə, deməli, dövlət hakimiyyətində ciddi bir zəiflik var. Ermənistan administrasiyasının bu cür nifrət aktlarına qarşı passiv mövqeyi açıq şəkildə beynəlxalq hüquq və qonşuluq prinsiplərinə ziddir”.

Ekspert qeyd edib ki, bu təxribatın vaxtı məsələnin əsasında duran strateji pusqunu açıq şəkildə ortaya qoyur:

“Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsi və sonradan terrorizmə qarşı əməliyyatlarının uğurla başa çatması onilliklər boyu regionda kök salmış ədalətsiz status-kvonu ləğv etdi. Bu yeni yaranmış geosiyasi reallıq status-kvodan və münaqişə şəraitindən faydalananların regional tarazlıq barədə təsəvvürlərini alt-üst etdi.

Xüsusilə də Ankara ilə İrəvan arasında diplomatik kanalların yenidən öz işini bərpa etməyə çalışdığı bir vaxtda, masada müzakirə olunana sonradan küçələrdə od vurmaq strategiyasından istifadə etmək, sülhün mümkünlüyünü həzm edə bilməyən radikal strukturların klassik bir refleksidir”.

N.T.Aktay bildirib ki, bu məqamda Ermənistan daxilindəki ifrat millətçi elementlərin və okeanın o tayındakı diaspor lobbilərinin nümayiş etdirdiyi mövqe diqqətlə araşdırılmalıdır:

“Mövcudluğunu daimi düşmənçilik və nifrət hekayəsi üzərində quran bu strukturlar üçün regional normallaşma əslində onların siyasi mövcudluğuna təhdiddir. Çünki ticarətin başladığı, nəqliyyat dəhlizlərinin açıldığı və insanların bir-birinə nifrətlə deyil, iqtisadi və təhlükəsizlik nöqteyi-nəzərindən yanaşdığı bir bölgədə bu radikal strukturların siyasi kapitalı tamamilə tükənəcək. Buna görə də, bayrağa uzanan əl əslində Ermənistanın öz gələcəyinə və bölgə xalqlarının rifahına vurulmaq üçün nəzərdə tutulmuş bir qandaldır.

Məsələni daha da ciddiləşdirən odur ki, bu cür nifrət aktları dövlət orqanlarının tam gözü qarşısında baş verir. Dövlət ciddiliyi təkcə sərhədlərin təhlükəsizliyini təmin etmək deyil, həm də öz ərazisində xarici dövlət rəmzlərinə qarşı hücumların qarşısını almaq deməkdir. Ermənistan hökumətinin bu radikal ekstremizm qarşısında passiv mövqeyi beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən onun dövlət refleksindəki zəiflik kimi qeyd olunur. Əgər bir hökumət küçədəki radikal qəzəbə nəzarət edə bilmir və ya onu daxili siyasətin bir aləti kimi səssizcə qəbul edirsə, regional sülh masasında onun etibarlılığı ciddi şəkildə azalacaq”.

Siyasi şərhçinin fikrincə, Ermənistan hökuməti bu gün mühüm yolayrıcındadır:

“Ya regional rifah, hüquq və normallaşma sahəsində etibarlı tərəfdaş olmağı seçəcək, ya da küçədə radikal nifrətin girovuna çevrilərək təcrid edilmiş bir gələcəyə məhkum olacaq. Unutmaq olmaz ki, bayrağa uzanan əl əslində sülhün mümkünlüyünə qarşı çəkilən xəncərdir. Dövlət olmaq, həmin xəncəri tutanların qəzəbinə təslim olmaq deyil, bu qəzəbi ağıl və qanunla cilovlamaqla gələcəyi qurmaq deməkdir. Ağıllı olanların vəzifəsi bu təxribatlar üçün münbit zəmin yaratmaq deyil, daha güclü körpülər qurmaqdır. Çünki əsl qələbə düşmənçiliyi körükləməklə deyil, şərəfli şəkildə davamlı sülhü mümkün etməklə qazanılır”.