Qərbdə artıq heç kim şübhə etmir ki, HƏMAS-ın (İslami Müqavimət Hərəkatı) mülki israillilərə, İsrailin qonaqlarına və turistlərə, habelə İsrail ordusunun əsgərlərinə, sərhədçilərinə və polis əməkdaşlarına qarşı törədilmiş genişmiqyaslı terror aktında Rusiyanın da əli olub. Həm də təkcə ona görə yox ki, rusların açdığı dünya müharibəsi fonunda Yaxın Şərqdə ikinci cəbhənin açılması dünya ictimaiyyətinin diqqətini Ukrayna müharibəsindən yayındırmaq üçün ilk növbədə Rusiya üçün faydalı idi. HƏMAS yaraqlılarının İsrail ərazisinə daxil olmasından üç ay sonra bunun birmənalı təsdiqi - həm dolayı, həm də birbaşa olaraq baş verdi.
Gəlin ondan başlayaq ki, 1987-ci ildə “Müsəlman Qardaşları” təşkilatının bir qolu kimi (2017-ci ildə rəsmi şəkildə əlaqəsini kəsib) HƏMAS-ın yaranmasında Sovet İttifaqının əli olub. SSRİ dağılana qədər əslində oxşar üsullardan istifadə edən və eyni hədəfi - İsrail dövlətinin məhvini qarşıya qoyan yaraqlıları dəstəkləyirdi. Daha sonra estafeti SSRİ-nin xarabalıqları üzərində yaradılan Rusiya Federasiyası götürdü. Orada hakimiyyəti HƏMAS-ı yaradan kəşfiyyat xidmətləri ələ keçirdi və onlara hər cür yardım göstərdi - təlimdən hərbi yardıma, silah təchizatına qədər. Rusiya rəhbərliyi oktyabrın 7-də israillilərə qarşı vəhşiliklərinə baxmayaraq, HƏMAS liderlərini Moskvada açıq şəkildə bütün dünyanın gözü qarşısında qonaq etdi və hələ də bu təşkilatı terrorçu kimi tanımadı. Bu, təəccüblü deyil, çünki HƏMAS İsraildə özünü Ukraynadakı ruslar kimi aparırdı – qırğın metodları isə sanki Buça, İrpen, Melitopol və digər şəhərlərdə baş verənləri təkrar edirdi.
Bu əlaqənin sübutu toqquşma yerlərində və yeraltı anbarlarda tapılan Rusiya istehsalı silah nümunələri və İsrail kəşfiyyat xidmətlərinin Rusiya-Ukrayna müharibəsində təcrübə mübadiləsi aparmaq üçün Rusiya “Vaqner”çilərinin HƏMAS yaraqlıları ilə qarşılıqlı əlaqəsi haqqında əldə etdiyi məlumatlardır. “Telegram”dakı “Sive of Scrates” kanalının məlumatına görə, 2022-ci ilin payızında Moskva HƏMAS və “Hizbullah” yaraqlılarına yeni təxribat taktikalarını öyrətmək üçün “Vaqner” və “Redut” özəl hərbi təşkilatlarından (ÖHT) təlimatçılar göndərib.
Rusiyanın üslubu göz qabağındadır: qəfil hücum, mülki hədəflərə kütləvi raket hücumları, irimiqyaslı zorakılıqlar, mülki İsrail vətəndaşlarının oğurlanması və qətlə yetirilməsi, girovların istifadəsi, terrorçu qrupların kütləvi şəkildə cəlb edilməsi, PUA-ların müxtəlif məqsədlər üçün istifadəsi. Üstəlik, 2023-cü ilin oktyabrında baş vermiş hərbi əməliyyatlarda birbaşa iştirakına, dinc əhalinin öldürülməsinə, onlarla qadın və uşağın əsir götürülməsinə dair sübutlar əldə edilib.
Jurnalist araşdırmaları, şahidlərin hekayələri, hüquq-mühafizə orqanlarının qiymətləndirmələri ilə tanış olanda, Ukraynadan dəqiq surətdə köçürülən vəhşiliklərin sübutu kimi video və fotoşəkillərə baxanda insanın damarlarında qanı donur. Fələstin yaraqlıları indiyə qədər heç vaxt israilliləri bu qədər qəddar işgəncələrə məruz qoymamışdı.
Bu günlərdə “The New York Times” qəzetində çıxan "Sözsüz qışqırıqlar: HƏMAS oktyabrın 7-də cinsi zorakılıqdan necə silah kimi istifadə etdi" başlıqlı məqalədə zorlama, şikəstetmə və qadınlara qarşı həddindən artıq zorakılıq nümunəsinə işarə edən yeni detallar açıqlanıb. “The New York Times” qəzetindən bir qrup jurnalistin apardığı iki aylıq araşdırma insan qırğını ilə bağlı çılğın yeni detalları ortaya çıxardı ki, qadınlara qarşı hücumlar tək-tək hadisələr deyil, gender əsaslı zorakılığın daha geniş modelinin bir hissəsidir.
Şahidlərin ifadələrini oxumaq belə, ağrılıdır. Görünür, dünya ibtidai icma quruluşunda ilişib qalmış vəhşi, qeyri-insanların belə barbarlığından titrəməlidir. Qızların və gənc qadınların bıçaq yaraları, təhqirlər, mismarların bud və qasıq nahiyəsinə vurulması, çəngəllərin ombasına saplanması, cinsiyyət orqanlarına atəş açılması, döşlərinin kəsilməsi - bütün bu vəhşiliklər hətta orta əsr inkvizitorlarının da canına titirəmə salardı.
Buçadan sonra rus qardaşlarının etdiyi kimi, HƏMAS da İsrailin cinsi zorakılıq ittihamlarını rədd edir. Və insan təəccüblənir ki, nə BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş, nə də BMT-nin Qadınlar agentliyi hələ də bu ittihamları tanıyıb və HƏMAS-ın əvəzinə İsrailə sözlü hücumlarını davam etdirirlər.
HƏMAS-ın təhrikçisi və birbaşa mentoru olan Rusiyaya gəlincə, həmişə olduğu kimi, HƏMAS yaraqlılarının təlimində iştirakının və hücumun planlaşdırılmasına köməklik göstərdiyinə dair etibarlı faktlara baxmayaraq, o, nəinki iştirakından imtina etməyə çalışdı, həm də Qərbin atıcı silahlarını HƏMAS-a ötürdü. İPSO (informasiya-psixoloji xüsusi əməliyyat) vasitəsilə Ukrayna ordusunu nüfuzdan salmaq üçün Ukraynada döyüş meydanında qənimət götürülən silahların HƏMAS terrorçularının əlində olması kimi media kampaniyasına başlayıblar və Qərbi yaraqlıları silahla təmin etməkdə ittiham ediblər.
Xoşbəxtlikdən, Ukraynanın müttəfiqləri Rusiyanın bu İPSO-suna uymadılar, çünki beynəlxalq tərəfdaşlar tərəfindən Kiyevə ötürülən silahların yolunu diqqətlə izləyirlər. Lakin Rusiyanın HƏMAS yaraqlılarına maliyyə və hərbi yardımı şübhə doğurmur, çünki hətta açıq mənbələrə görə, Rusiya terror qruplaşmasına dəstək üçün 2023-cü ildə bir milyarddan çox vəsait ayırıb. O, həmçinin fələstinlilərə Ukrayna ilə müharibədə geniş istifadə olunan pilotsuz uçan aparatlardan (PUA) necə istifadə etməyi öyrədir.
İsrail ordusunun ehtiyatda olan zabiti Yiqal Levinin “Hərbi Fokus” departamentinin redaktoru Yiqal Levinin “Telegram” kanalında bildirdiyi kimi, HƏMAS terrorçularının Rusiya silahlarından istifadə etməsinin daha bir təsdiqi artıq bu il Qəzza zolağında tapılan Rusiyanın 2016-cı il buraxılışlı "Kornet" TƏRS-in tubus parçası idi. Və bu, 8 min metrə qədər atəş məsafəsi olan tank əleyhinə raket sisteminin ixrac versiyasıdır. Qəzza zolağındakı fələstinlilərin “Kornet”ə sahib olduğu ilk dəfə 2010-cu ildə bildirilmişdi. TƏRS-in Qəzza zolağına Suriyadan daxil olduğu iddia edilirdi.
Bundan əlavə, “Hizbullah”ın da “Kornet”ə sahib olduğu məlum olub. “Defence Express” informasiya və konsaltinq agentliyinin məlumatına görə, hələ 2011-ci ildə İsrail Rusiya Federasiyasını HƏMAS-ın arsenalında artıq “Kornet” tank əleyhinə raket kompleksinə malik olmaqda ittiham etmişdi. O zaman “Kornet”lə məktəb avtobusuna hücum edilmişdi.
Rusiya fələstinli yaraqlıları tank əleyhinə sistemlərdən başqa, daha bir çox şeylə təmin edir. “Defence Express” ekspertlərinin fikrincə, burada “Fagot” və “Konkurs” kimi köhnə TƏRS-lərin və PG-7VR “Resume” reaktiv qumbaraatanlarının nümunələri var. HƏMAS silahlıları portativ tank əleyhinə silahlarla yanaşı, PZRK ilə də silahlanıb. Və bu vəsaitlərin ilk görünüşü TSAXAL tərəfindən yalnız 2012-ci ildə qeydə alınıb. Sonra Sovet istehsalı “Strela-2”-nin Qəzza zolağına düşdüyündən şübhələndilər. Artıq terrorçuların arsenalında onun daha yeni modeli var – “İqla”.
Bəs diqqəti Ukraynadakı hərəkətlərindən yayındırmaqdan başqa, Yaxın Şərqdə münaqişənin başlamasında Rusiyanın xeyri nə idi? Təbii ki, bununla o, ABŞ-ı Yaxın Şərq münaqişəsinə cəlb etmək istəyirdi və müəyyən dərəcədə öz məqsədinə nail oldu. Rusiya istəyirdi ki, ABŞ və Qərb müttəfiqləri öz resurslarını bunun əvəzini ödəmək üçün xərcləsinlər və paralel olaraq Ukraynaya dəstək azalsın.
Neftin qiymətində sıçrayışa da ümid var idi. Bundan əlavə, “barbar ərəb”lərin fonunda Rusiya daha mədəni görünmək, həmçinin öz “sülh” planını təklif edərək münaqişə tərəfləri arasında vasitəçilərin sıralarına qoşulmaq istəyirdi. Lakin məlum oldu ki, Rusiyanın Yaxın Şərqdə vasitəçi kimi çıxış etmək cəhdlərinin üzərinə böyük bir xaç qoymaq olar - Moskva bu münaqişədə əhəmiyyətli tərəf hesab edilmir.
Hər dəfə olduğu kimi, Rusiya öz narrativlərini irəli sürə bilmədi: Qərbə kələk gəlmək və aldatmaq üçün etdiyi bütün cəhdlər uğursuz oldu. Hadisələrin də göstərdiyi kimi, Ukraynaya beynəlxalq dəstək səngiməyib, Avropa nəhayət ki, Rusiyadan gələn təhdidləri dərk edib. Dünya yeni ilə təcavüzkar dövləti cilovlamaq, ondan hesab soruşmaq vəzifəsi ilə qədəm qoydu...
Müəllif: Mira Həsənova, AYNA.az
