Rusiyalı politoloq və publisist Andrey Piontkovski UNİAN-a müsahibəsində Kremlə dron hücumu, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin gedişi barədə sualları cavablandırıb. DİA.AZ 82 yaşlı politoloqun müsahibəsini AYNA-ya istinad və ixtisarla təqdim edir:

- Dronlarla Kremlə hücum barədə bir çox versiyası var: hibrid əks-hücumun başlanğıcı, partizanların işi və FSB-nin xüsusi əməliyyatı. Sizin versiyanız nədir?

- Bu tək bir hadisə deyil. Son günlər Rusiyanın hər yerində pilotsuz təyyarələrin, ehtimal ki, təxribat qruplarının çoxlu hücumları olub. Bu hadisələr təsadüfi deyil. Birlikdə götürsək, bu, Ukrayna ordusunun yaz hücumundan əvvəl bir növ məşqidir.

Kremlin damındakı yanğın təbii ki, çox simvolikdir. Mən deyərdim ki, bura Putinin iqamətgahı deyil - rus çarlarının, baş katiblərin, prezidentlərin iqamətgahıdır. Buranın anlamı Putininin şəxsiyyətindən yuxarıdır. Üstəlik, bu hərəkətin arxasında kim dayanırsa, hamı mükəmməl başa düşdü ki, gecə saat 2-də Putin orada ola bilməz.

Rusiya paytaxtının ən müqəddəs nöqtəsini vuran iki dronun Kremlə birbaşa hücumuna gəlincə, sadaladığınız versiyalardan mən ilk növbədə FSB-nin təxribatını rədd edirəm. Baxmayaraq ki, onlar hər şeyə qadirdirlər. FSB bunu xalqın hiddətini oyatmaq, müharibə həvəskarlarının sayını artırmaq üçün edə bilərdi. Lakin bu, Rusiya silahlı qüvvələri üçün böyük bir utancdır.

Başqa bir fərziyyə var. Ukraynanın əks-hücum əməliyyatı zamanı ciddi uğursuzluqlarla üzləşəcəklərini anlayan Rusiya hakimiyyəti “xoşməramlı jest”lə Rusiya Federasiyasında bir növ texnogen fəlakətlə diqqəti yayındırmağı planlaşdırır. Məsələn, Rusiyanın mərkəzində bir atom elektrik stansiyasını partlada, sonra deyə bilərlər ki, “indi bizim müharibəyə vaxtımız yoxdur, bəşəriyyəti xilas etməliyik, biz bütün qoşunları çıxarırıq, qoy dünya birliyi ukraynalıları müharibəni dayandırmağa məcbur etsinlər”.

Ağlıma gələn ikinci mülahizə: axı dron üçün 600 kilometr məsafə ciddi məsafədir. Güman edirəm ki, pilotsuz təyyarələr Rusiyanın harasındansa buraxılıb. Amma indi bütün bu arqumentlərin heç bir mənası yoxdur. Önəmli olan odur ki, Rusiya dövlətinin və silahlı qüvvələrinin nüfuzuna ciddi zərbə vuruldu.

- Kremlə hücumdan sonra “Gulag.net”də həyəcanlı xəbər yayıldı. Sayt öz mənbələrinə istinadən yazdı ki, TU-22M-ləri uçuşlara hazırlamaq üçün Engels və Şaykovkadakı aviabazalara təlimat göndərilib. Mənbə bildirib ki, ilk dəfə nüvə silahından istifadə oluna bilər və iki silah artıq birbaşa aerodromlardan birində yerləşdirilib. Bunu necə qiymətləndirirsiniz?

- Onların məlumatının birinci hissəsi məndə inam oyatdı, lakin ikinci hissə olmasaydı. Yəni ki, Engelsdə artıq hazırlanmış iki atom bombası haqqında deyilənlərə inanmıram. Əgər həqiqətən də nüvə hücumuna hazırlıq getsəydi, ABŞ dərhal xəbərdar olardı və onlar artıq buna reaksiya verərdilər.

Ümumiyyətlə, nüvə silahının istifadəsini qəti şəkildə istisna edirəm. Ona görə ki, Putin bu halda dərhal öldürüləcəyini dəqiq bilir. Bu, ötən ilin oktyabrında kifayət qədər aydın ifadə edildi. “Gulag.net” mənbəsinin bütün məlumatlarını şübhə altına alan da budur. Mən bir ildir təkrar edirəm ki, nüvə hücumu ilə bağlı bütün hədələr Putinin şantajıdır.

Yeri gəlmişkən, nəzərinizə çatdıraq ki, Kreml ətrafında baş verən bu hadisələrdən əvvəlki son günlərdə nüvə təhlükələri Dmitri Medvedevin lüğətindən silinib. Ona dedilər ki, bu ritorikadan istifadə etmə. Sadəcə Kreml yaz hücumu zamanı uğursuzluğa hazırlaşır və tərəflər arasında hansısa təmas xəttində bərabərliyi, balansı qoruyub saxlamağa ümid edir. Və sonra Rusiya təbliğatına Rusiya Federasiyasının niyə nüvə zərbəsi ilə cavab vermədiyini izah etmək çətin olacaq. Yəni Medvedevin bu nüvə şantajı onların əleyhinə işləyəcək.

- Ukrayna əks-hücumuna başlamazdan əvvəl rus qoşunlarının ərazilərimizdən çıxarılması mümkündürmü?

- Bu, onların ürəkdən arzuladığı addımdır. Papa Fransisk, İlon Mask, Bill Qeyts, çinlilərdən başlayaraq bütün sözdə dünya liderlərinin nə cür fəaliyyət göstərdiyini görmüsünüzmü - onlar sadəcə əks hücumun qarşısını almaq üçün bunu etmirlər. Üstəlik, Rusiya xüsusi xidmət orqanları tərəfindən Qərbin ən böyük agentlərini, məsələn, Dmitri Sims, Tomas Qremi işə cəlb etmək və işini koordinasiya etmək üçün yaradılan belə bir cinayət təşkilatı "Valday” klubu var. Məndə dəqiq məlumat var ki, bu təşkilat Ukraynada sülh planı üzrə Rusiya-Amerika işçi qrupu yaradıb.

Rusiya tərəfinə tanınmış Kremlin təbliğatçısı və politoloqu Dmitri Suslov rəhbərlik edir. Amerikalı isə təsir agentidir, amma mən Moskvanın əsl agenti, RAND Korporasiyasının baş elmi işçisi Samuel Şarapı hesab edirəm. O, iki ay əvvəl Ukraynada “Uzun müharibədən necə qaçmaq olar?" standart tezislərilə çıxış etdi. "Biz Ukraynaya rəğbət bəsləyirik, başa düşürük ki, Ukrayna təcavüzə məruz qalıb, amma başa düşürsən ki, onlar rusları heç vaxt məğlub edə bilməyəcəklər. Ona görə də gəlin silah yardımını dayandıraq, ciddi və dinc razılaşma üsulu tapaq”, deyi. Hesab edirəm ki, bu məqalə Rusiya-Amerika qrupunun hazırda hazırladığı sənədin əsasını təşkil edir.

Bu səylərin ciddiliyi ondadır ki, Şarap Bayden administrasiyasındakı ən az xoşladığımız adam - milli təhlükəsizlik müşaviri Ceyk Sallivanla çox yaxın tanışdır. Biz Sallivanın düsturunu bilirik: amerikalıların məqsədi Ukraynanı məğlub etmək deyil. O, bunu Ukraynanın qələbəsindən danışan Bayden və dövlət katibi Antoni Blinkenin düsturuna qarşı qoyur.

Bu hiyləgər “məğlub olmamaq” düsturu bir növ şərəfli heç-heçə, yeni kəsişmə xətləri və Putinə hakimiyyəti xilas etməyə kömək edəcək münaqişənin dondurulması deməkdir. Kreml bu xətti inkişaf etdirir və onun necə qərar verəcəyini bilmirəm. İndi Kremldə bir tərəfdən münaqişəni dondurmaq və Putini hakimiyyətdə saxlamaq qrupu ilə digər tərəfdən təcili zərbələr tələb edən Kreml “qırğıları” arasında ziddiyyət var. Amma deməliyəm ki, Amerikada Ukraynaya qarşı bu cür sülh sazişləri tətbiq etmək üçün zəmin indi əlverişli deyil. Respublikaçılar Partiyasında Rusiyaya münasibətdə mövqelərin kəskin sərtləşməsi müşahidə olunur.

Axı Putinin dostu olan Donald Trampın fəaliyyəti məlumdur, o, təkrar edir ki, Bayden Ukraynanı dəstəkləməklə dünyanı nüvə müharibəsinə aparır və o, Putinlə razılaşaraq 24 saat ərzində müharibəni bitirəcək. Onun təmsil olunduğu Respublikaçılar Partiyası isə bu mövqeyi rədd etdi. Biz hamımız bu yaxınlarda Nümayəndələr Palatasının spikeri Kevin Makkartiyə müraciət edən rus təbliğatçısının “bilirik ki, yardıma qarşısınız” sözlərinə cavabı gördük. Makkarti onu sadəcə məyus etdi və dedi ki, “mən bu münaqişədə Ukraynanı tam dəstəkləyirəm. Biz Rusiyadan geri çəkilməyi tələb edirik. Qoşunlarınız Ukraynadan çıxmalıdır. Siz insanları öldürürsünüz, siz müharibə cinayətkarısınız". Demək istəyirəm ki, Respublikaçılar Partiyasının bu yeni mövqeyi çox aydındır. Onlar Ukraynanı kifayət qədər dəstəkləmədiyi üçün Baydenə hücum etmək üçün kampaniya strategiyası seçiblər. Bu, ABŞ Prezident Administrasiyasındakı tərəfdarlarımızın, eyni zamanda, Blinken və Pentaqonun rəhbəri Lloyd Ostinin mövqelərini kəskin şəkildə gücləndirdi. Ona görə də Moskvanın “şərəfli heç-heçə” planları iflasa məhkumdur.

- Niyə eyni F-16-ların Ukraynaya tədarükündə inqilabi dəyişikliklər yoxdur? Blinken çıxıb deyir ki, biz əks-hücum gözləyirik, bu çox vacibdir, hər şey ukraynalıların döyüş meydanında hansı sürprizlər hazırlayacağından asılıdır. Amma Finlandiyada Prezident Zelenski deyir ki, bizə F-16-ları verib-verməmələri əks-hücumun nəticələrindən asılı olacaq, yəni əks hücumdan sonra...

- Zelenski bu yaxınlarda haqlı olaraq ABŞ-a qarşı açıq-aşkar məzəmmətlərlə çıxış edib. Amma bu, təbii prosesdir, bir ildən artıqdır ki, biz bunu müşahidə edirik. Bayden administrasiyası daxilində iki konsepsiya arasında mübarizə gedir - bu, Ukraynanın qələbəsi anlayışı və qondarma məğlubiyyət anlayışıdır.

Dostlarımız bizi hər zaman xəbərdar edir. Əvvəlcə dedilər ki, heç bir halda haubitsa, “Cirit”, HİMARS, “Patriot”, “Abram”, F-16 verilməməlidir. Hər dəfə deyilir, amma axırda hamının silahları verdiyini görürük. Sadəcə zaman lazımdır, bu mübarizənin nəticəsidir. Əminəm ki, yeni yaranan güc münasibətləri, Respublikaçılar Partiyasının təzyiqi F-16-nın təhvil verilməsini sürətləndirəcək.

Üstəlik, xatırlatmaq istərdim ki, onlarla ukraynalı pilot bu təyyarələrdə NATO-nun dörd ölkəsində - ABŞ, İngiltərə, Polşa və Fransada təlim keçir. Əminəm ki, döyüşün həlledici günləri başlayanda bu pilotlar Ukrayna səmasında mütləq idarəetmə sistemlərində görünəcəklər.

- Zelenskinin Finlandiyada müzakirə etdiyi bir nömrəli məsələ əks-hücum üçün silah idi. İkinci, heç də az əhəmiyyət kəsb etməyən məsələ NATO-nun Vilnüs sammiti ərəfəsində aparılan danışıqlardır. Bu sammitə nə ümid edirsiniz, nəticədə Ukrayna nə əldə edə bilər?

- Mənə elə gəlir ki, bu məsələ prinsipcə həll olunub. NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberq Kiyevə səfəri zamanı kifayət qədər açıq danışdı. Əslində o, Ukraynanın qələbənin ertəsi günü NATO-ya de-yure üzv olacağını demişdi. Bu gün Ukrayna faktiki olaraq NATO-nun üzvüdür.

NATO Şərq qoşunlarının Qərbi Avropaya təcavüzünü dəf etmək üçün 75 il əvvəl yaradılıb. Bu 75 il ərzində bu funksiyanı yerinə yetirən yeganə ordu Ukrayna ordusudur. Avropada bunu yaxşı başa düşürlər.

Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü problemi müharibə ayları ərzində tamam başqa xarakter alıb. Əgər əvvəllər bu problem bir növ Ukraynaya diqqət jesti, onun təhlükəsizliyini təmin edirdisə, indi hamı başa düşür ki, problem 180 dərəcə dəyişib. Ukraynanın müharibədən sonra NATO-ya üzv olması Avropanın və bütün Qərbin təhlükəsizliyinin yeganə təminatıdır. Ukrayna ona görə qəbul olunacaq ki, onlar nəhayət öz təhlükəsizliyini təmin etmək qərarına gələcəklər. Çünki qalib Ukrayna ordusu olmadan Avropanın gələcək təhlükəsizliyi mümkün deyil.