Bu vəziyyət cəmiyyət və dövlət üçün bir sıra sosial, hüquqi və iqtisadi problemlər yaradır. Bəzi mütəxəssislər hesab edir ki, problemin həlli üçün yeni həbsxanaların tikilməsi zəruridir.
Digərləri isə genişmiqyaslı amnistiyanın elan olunmasını təklif edirlər.
Bəs bu problemin əsas səbəbləri nələrdir və onun effektiv həlli hansı yanaşmaları tələb edir?
Hüquq müdafiəçisi Novella Cəfəroğlu Gununsesi.info-ya açıqlamasında bildirib ki, bugünkü reallıq göstərir ki, məhkəmələr tərəfindən həbs cəzası verilən şəxslərin əhəmiyyətli bir qismi cəmiyyət üçün təhlükə yaratmayan, ictimai zərər törətməyən insanlardır:
“Belə şəxslərin azadlıqdan məhrum edilməsi əvəzinə, onların ev dustaqlığına buraxılması, cərimə və ya məcburi əmək cəzaları ilə əvəz olunması daha effektiv və humanist bir yanaşma ola bilər.
Misal üçün, bəzi hallarda yüksək məbləğdə cərimə tətbiq edilməsi həmin şəxs üçün azadlıqdan məhrumetmə cəzasından daha ağır təsir göstərə bilər. Eləcə də, məcburi ictimai işlərə cəlb olunaraq qazandıqları vəsaitin dövlət büdcəsinə yönəldilməsi həm cəza tədbirinin icrasına, həm də dövlətə fayda verə bilər.
Bu kimi alternativ tədbirlərin tətbiqi nəticəsində məhkumların əhəmiyyətli bir hissəsi cəza müddətini ev şəraitində keçirə bilər ki, bu da öz növbəsində həbsxanaların yüklənməsinin azalmasına xidmət edər”.
Novella Cəfəroğlunun fikrincə, belə hüquqi islahatlar həyata keçirilərsə, Ədliyyə Nazirliyində yaradılacaq müvafiq komissiyalar vasitəsilə cəza müddətinin yarıdan çoxunu və ya 3/2-ni başa vurmuş şəxslərin işlərinə yenidən baxılması təmin edilə bilər:
“Həmçinin, cəzasının böyük hissəsini çəkmiş məhkumların azadlığa buraxılması prosesi sürətləndirilə bilər.
Əsas məsələ təşəbbüs göstərməkdir. Əgər istək və yeniliyə doğru addım atmaq iradəsi varsa, bu kimi islahatlar hər bir nazirlikdə həyata keçirilə bilər.
Bu, həm Azərbaycan cəmiyyətinin rifahına, həm də dövlətin daxili sabitliyinin güclənməsinə ciddi töhfə verər. Ətrafdan gələn təzyiq və təxribat cəhdlərinə də ən yaxşı cavab məhz güclü daxili birlik və hüquqi islahatlarla verilə bilər”.
