5 oktyabr - Beynəlxalq Müəllimlər Günüdür. Bu əlamətdar gün UNESKO-nun qərarı ilə 1966-cı ildən qeyd edilir.

Beynəlxalq Müəllimlər Günü bütün dünyada müəllim əməyini qeyd etməyə, parlaq zəkaların və istedadlı gənclərin bu peşəyə cəlb olunmasına və bu sahədə saxlanılmasının həlli yollarını tapmağa və ümumiləşdirmələr aparmağa imkan yaradır. Azərbaycanda Beynəlxalq Müəllimlər Günü 1993-cü ildən qeyd edilir.

Məktəblərdə adətən müxtəlif bayramlar ərəfəsində, o cümlədən Müəllimlər Günü, 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə bəzi müəllimlərlə valideynlər arasında bir “təqdimetmə” mərasimi həyata keçirilir.

Valideynlər öz aralarında müəllimə hansı hədiyyəni, yaxud hansı məbləğdə pul verməyi müzakirə edirlər. Hətta sosial şəbəkələrdə, özünə ad günü keçirərək valideynlər tərəfindən zinət əşyaları hədiyyə edilən bir neçə müəllimin videosu belə yayılmışdı.

Beynəlxalq Müəllimlər Günü ilə bağlı Elm və Təhsil Nazirliyinin yaydığı məlumatda qeyd edilir ki, qurumun Kollegiyasının müvafiq qərarı ilə "“Təhsilverənlərin etik davranış Qaydaları” təsdiq edilib. Qaydalara görə, 5 oktyabr - Beynəlxalq Müəllimlər Günü münasibətilə valideyn və şagirdlərin müəllimləri təbrik etməsi adı altında onlara hər hansı maddi və qeyri-maddi nemətlərin, qiymətli əşyaların hədiyyə edilməsi, bu məqsədlə pul yığılması və sair bu kimi neqativ halların baş verməsi qəti şəkildə qadağan edilir".

Ümumiyyətlə, cəmiyyət tərəfindən müəllimlərə müxtəlif hədiyyələrin təqdim edilməsi birmənalı qarşılanmır. Burada bəzəın müəllimlər, bəzən isə valideynlər günahlandırılır.

Maraqlıdı, müəllimə hədiyyə verilməlidirmi və bu prosesə şərait yaradan hansı tərəfdir?

Məsələ ilə bağlı təhsil üzrə ekspert Məzahir Məmmədli "Cebheinfo.az"-a bildirib ki, bu məsələ ilə bağlı fərqli bir mövqedən çıxış edir:

"Birincisi, kiminsə ürəyi hədiyyə vermək istəyirsə, heç kim ona qadağa qoya bilməz. Ancaq belə bir faktorlar da var ki, məsələn, son 3-4 gün ərzində mənə mesajlar göstəriblər və orada valideyn komitəsi tərəfindən müxtəlif məbləğdə vəsait toplanması ilə bağlı təkliflər öz əksini tapıb. Bu kimi neqativ hallar var. Təəssüflər olsun ki, bunu təşkil edən əsasən valideynlərdir. Son 10 ilin müəllim iddiasında olan gənclərimiz artıq tamamilə fərqli cür düşünürlər. Onlar bu kimi kampaniyalarda iştirak etmirlər. Ötən ilki illərin təcrübəsi göstərir ki, yaşlı müəllimlər buna daha çox maraqlıdırlar.

Bütün şikayətlərin, səs yazılarının hamısı valideynlərdən gəlir. Belə çıxır ki, bu məsələdə daha çox valideynlər təşəbbüskardır, nəinki müəllimlər. Əksinə, müəllimlərdə bu gün bir qorxu, xof yaranıb ki, belə bir addım atsaq işimizi itirə bilərik. Təhsilverənlərin davranış qaydalarına görə, lazım gələrsə müəllim işini belə, itirə bilər. Əgər sübut olunsa ki, həmin müəllim həqiqətən də bunu təşkil edib, ağır nəticələrlə üzləşə bilər. Düşünürəm ki, bu məsələdə cəmiyyətimiz bir qədər hazırlıqlı olmalıdır. Mən də artıq etiraz edən valideynlər görürəm və bildirirlər ki, "nə olsun mən valideynlər komitəsindəyəm, ancaq mən bunu etmirəm".

Təəssüflər olsun ki, neqativlər hələ ki, var. Ənənəvi sistemdə oturuşmuş adamlar var ki, onlar bu sistemdən uzaqlaşa bilmirlər. Eləcə də uzun illər bir məktəbdə rəhbər vəzifədə olan məktəb direktorları birmənalı şəkildə rotasiya olunmalıdırlar. Necə ki, son 15 ildə kampaniya gedir. Yəni 5 ildən bir rəhbərlik dəyişir. 20-30 il məktəb direktorlaru olanlar var ki, onlar kök salıblar. Onlar bilirlər ki, hansı valideynlə necə işləmək lazımdır. Ona görə də neqativ hallar daha çox bu məktəblərdə baş verir. Mən başa düşmürəm, bunlara icra orqanlarının da gücü çatmır? Əgər yaxşı təcrübəsi varsa, gedib başqa məktəblərə də tətbiq etsin. Əksinə, yoxdursa, deməli kənarlaşdırılmalıdır.

İkinci bir məsələ də odur ki, Elm və Təhsil Nazirliynin daxili təlimatı var və hər 5 ildən bir əməl olunur. Xüsusilə Bakı şəhərində məktəb rəhbərləri rotasiya olunurlar. Ancaq 20-30 il işləyənlər dəyişmir. Bu qəribədir ki, niyə, hansı səlahiyyət sahibidirlər, onları dəyişmək olmur? Bu cür neqativ halların qarşısını almaq üçün həmin nəsildə bir yenilik əmələ gəlməlidir".

Ekspertin sözlərinə görə, dünyada insanlıq varsa, kiminsə hədiyyədən imtina edəcəyinə inanmır:

"Bu, əslinə qaldıqda böyük diqqətdir. Birinin bir gül dəstəsi, bir açıqca təqdim etməsi niyə pis olsun. Müəllim də sevinsin. O da gözləyir ki, həmin gün cəmiyyətin diqqət mərkəzində olsun. Yeni dərs ilində müəllimlərin əlində gül dəstəsi görəndə hamıya xoş təsir bağışlayır. Təəssüflər olsun ki, neqativ hallar hələ ki, var. Bir valideyn komitəsi təşəbbüs göstərib gül alacaqsa, bəzi müəllimlər deyir ki, "gül almaqdansa, onu verin, özümüz gedib xoşumuza gələn hədiyyəni alaq".

Yaxud da valideynlər həmin müəllimlə məsləhətləşirlər ki, sizin üçün nə edək? Yəni bütün hallarda bu neqativlər cəmiyyətdən, valideynlərdən gəlir. Onlar düşünür ki, "mən bunu etməsəm, övladım müəyyən təzyiq görər". Fikrimcə, yenilənən nəsil müəllimlərdə bu yoxdur, çox yaxşı haldır ki, belə kampaniyalara qoşulmurlar, adları da çəkilmir. Görünür, o orta, yaşlı nəsillə də cəmiyyət mübarizə aparmalıdır, nəinki icra orqanları".