Ukraynanın Luqansk vilayətində Lisiçansk ətrafındakı cəbhədə vəziyyət çox ağır olaraq qalır. Düşmən itkilərindən asılı olmayaraq şəhərin mərkəzinə doğru irəliləyir və onu mühasirəyə almağa çalışır. Beloqorovka və Seversk istiqamətində hücum cəhdləri dəf edildiyi üçün o, uğur qazana bilmir. Hücumçular əvvəlki mövqelərinə qayıtmalı olublar.
Xerson istiqamətində Ukrayna qoşunlarının yavaş irəliləməsi var, bir neçə yaşayış məntəqəsi işğaldan azad olunub. Ukrayna Silahlı Qüvvələri Qərb silahlarının köməyi ilə düşmənin maddi-texniki bazasına və infrastrukturuna zərbələr endirir.
Luqansk vilayətinin işğal altında olan Perevalsk şəhərində güclü partlayış baş verib. Bu, Rusiyanın işğalçı ordusunun dərin arxa cəbhəsidir. Yüksək dəqiqlikli silahlardan hədəfə alınan atəş işğalçıların bazasını, o cümlədən şəxsi heyətlə birlikdə kazarmaları məhv edib. Yerli sakinlərin sözlərinə görə, hadisə yerində çoxlu sayda təcili yardım maşını görünüb. Ölən və yaralanan işğalçıların sayı yüzlərlə ola bilər.
Ruslar Perevalska hücum edən raket qalıqlarının fotosunu dərc ediblər. Onların fikrincə, Ukrayna Silahlı Qüvvələri bazada HIMARS çoxsaylı buraxılış raket sistemləri (MLRS) və GPS vasitəsilə M31A1 raketlərindən istifadə edir.
İşğalçılar Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Amerika MLRS-dən istifadə etməsindən panikaya düşməyə başlayıblar. Aydın olur ki, cəbhə xəttindən 70 km-lik bir zolaqda istənilən şəxsi heyət, qərargah, sursat anbarları, hərbi bazalar və texnika yığılması Ukrayna raketlərinin hədəfinə çevrilir.
İyulun 1-də Ukrayna Silahlı Qüvvələri Rusiya ordusunun Donetsk vilayətində işğal altında olan Yasinovatayadakı anbarlarına hücum edib. Bu, mühüm dəmir yolu qovşağıdır, ona görə də sosial şəbəkələr zərbənin dəmir yoluna da vurulduğunu bildirir. Zərbələr nəticəsində silah-sursat anbarı da yanıb.
Xerson yaxınlığındakı Çernobayevka aerodromunda Ukrayna Silahlı Qüvvələri rusların bütün texnika və anbarlarını məhv edib. Bu, həmin aerodromda raşistlərə dəyən 23-cü zərbədir.
Rusiya ordusunun anbarlarına, qərargahlarına və təchizat zəncirlərinə artilleriya və hava zərbələri artıq İzyum və Popasnaya yaxınlığından Donbasdakı hücumu ləngitməyə başlayıb. Məğlub olmuş qərargah, xüsusən də 20-ci Ordu yenidən qruplaşmasını gecikdirir, bu da Lisiçanskı tamamilə mühasirəyə almağa imkan vermir.
Bütün bunlar Qərb texnikasının Ukrayna Silahlı Qüvvələrinə yenicə daxil olmasına və nisbətən az miqdarda olmasına baxmayaraq baş verir. Belə ki, MLRS HIMARS yalnız 4 ədəddir, baxmayaraq ki, yaxın günlərdə daha 4 ədədin gəlməsi gözlənilir. Fransa və Norveç də hərəyə 4 sistemin təhvil verildiyini açıqlayıb.
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Lisiçanskda taktiki olaraq geri çəkilməsinə baxmayaraq, ABŞ və Böyük Britaniyanın kəşfiyyat xidmətləri belə qənaətə gəliblər ki, işğalçının artıq gücü tükənib və geniş cəbhədə uzunmüddətli əməliyyatlar apara bilmir. Lisiçanskdakı hücum hərbi cəhətdən əsassızdır və siyasi nəticələr verməkdə davam edir.
Putin hələ may ayında Luqansk vilayətinin inzibati sərhədlərinə çatmağı qarşısına vəzifə qoymuşdu, lakin bu, tam yerinə yetirilməyib. Amerika Müharibənin Öyrənilməsi İnstitutunun (ISW) analitiklərinin fikrincə, Lisiçanskın Rusiya ordusu tərəfindən mümkün tutulmasından sonra bir növ əməliyyat fasiləsi tələb olunacaq. Ən azı qüvvələrin Slavyansk və Kramatorsk istiqamətində Donetsk vilayətinə köçürülməsi üçün. Ona görə də Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin əks-hücum əməliyyatı başlamalıdır.
Bunun üçün Böyük Britaniya 10 min ukraynalı hərbçiyə NATO silah sistemləri ilə işləmək üçün təlimlər keçir. Almaniyadakı Artilleriya Akademiyası Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin yüzlərlə mütəxəssisini hazırlayır. ABŞ Almaniyada silah təchizatı və ukraynalı mütəxəssislərin hazırlanması üçün mərkəz təşkil edib.
ABŞ-ın NATO-dakı daimi nümayəndəsi Culian Smit Amerika telekanallarına müsahibəsində deyib ki, yaxın həftələrdə Ukraynaya Amerika silahlarının güclü axını gözlənilməlidir.
Onun sözləri CNN televiziya şirkətinin materialında təsdiqlənir. Söhbət Pentaqonda səkkiz böyük podratçı ilə keçirilən görüşdən gedir. ABŞ-ın hərbi-sənaye kompleksinin xeyli sayda müəssisəsinin Ukrayna üçün silah istehsalına verilməsi müzakirə olunub. Şərtlər istehsalın mürəkkəbliyindən və 30, 60 və 180 gün ərzində ehtiyatların mövcudluğundan asılı olaraq müəyyən edilib.
CNN-in məlumatına görə, silah istehsalı ilə bağlı 800 şirkət Pentaqona 1300 təkliflə müraciət edib. Siyahıda demək olar ki, hər şey var, amma hələlik sualtı qayıqlar yoxdur. Artıq bir NATO ölkəsi var ki, Ukraynanı F-16 qırıcıları ilə təchiz etməyə hazır olduğunu bildirib. Hərbi vəziyyətin aktuallığı ondan ibarətdir ki, Birləşmiş Ştatlar Prezidenti silahların sənaye tərəfindən sürətlə doldurulmasını nəzərə alaraq, ya anbarlardan, ya da birbaşa ordu bölmələrindən dərhal tədarükünə icazə verə bilər.
Bu planı həyata keçirmək üçün Pentaqon “Senior Integration Group” (SIG) yaratdı. Buraya müdafiə nazirinin siyasi məsələlər, silah təchizatı üzrə müavinləri, Birləşmiş Qərargah Rəisləri Komitəsinin (JCNSH) sədr müavinləri daxildir. Xüsusilə qeyd edirik ki, bura həm də vəsaitlərin xərclənməsinə nəzarət edən maliyyə müfəttişi daxildir. Sonuncu xüsusilə vacibdir, çünki o, maliyyə orqanlarının bir çox prosedurlarını sadələşdirir. Qrupun vəzifəsi həm də təchizat axınının təşkili üçün bütün bürokratik maneələri aradan qaldırmaqdır.
Pentaqonda sözügedən görüşdə Ukraynaya silah tədarükünün Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin qələbəsindən sonra da davam edəcəyi xüsusilə vurğulanıb. Bu, o deməkdir ki, Kiyev yaxın gələcəkdə NATO-nun hərbi, siyasi və strateji müttəfiqi olaraq qalacaq.
Qərb, ilk növbədə Amerika silahlarının Ukraynaya geniş axınının başlamasının bəzi siyasi nəticələrini nəzərdən keçirək:
Birinci. Qərb artıq Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin qələbəsinə şübhə etmir və buna görə də buna nail olmaq üçün böyük səylər göstərməyə başlayır. Maliyyələşdirilməsi yeni maliyyə ilindən oktyabr ayında başlayacaq “Lend-Lease” işə düşəndən sonra çatdırılmalar xüsusilə artacaq. Həmin vaxta qədər ABŞ administrasiya və Konqresin ayırdığı qrantlar əsasında silah tədarük ediləcək. Növbəti iki ay üçün söhbət 5-6 milyard dollardan gedir.
İkinci. Son vaxtlara qədər faktiki olaraq maliyyə aclığı ilə üzləşən Amerika hərbi sənaye kompleksi, demək olar ki, bütün növ adi silahların istehsalını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirə bildi. Onsuz da əksər silah zavodları həftənin 7 günü üç növbədə işləyir. Bu, çox uzun müddətdir ki, olmurdu.
Üçüncü. İndi göründüyü kimi, Qərb ordularının, xüsusən də Avropa ordularının silahları və onların ehtiyatları çox azdır. Fransa, Almaniya və digər ölkələr Ukraynaya çox az vəsait ayırır. Məsələn, Paris cəmi 12 SEZAR haubitsasını təmin edə bildi, çünki bu, Fransa ordusunun 10%-dən çoxunu təşkil edir. Eynilə Almaniya “Panzerhaubitze 2000” (PzH 2000) ilə. Polşa bir neçə onlarla “Krab” haubitsasını, sonra isə öz ordusunun hesabına təmin etdi. İndi Avropada demək olar ki, bütün orduların yenidən silahlanması da davam edir. Bu, əslində yeni silahlanma yarışıdır və Rusiyanın onu qazanmaq və ya paritetə nail olmaq şansı praktiki olaraq sıfırdır. Moskvada bu mənzərə quduzluq sindromu yaradır və oradan geniş bir axınla təhdidlər tökülür. Sadəcə heç kimi qorxutmur.
Dördüncü. Ukrayna Silahlı Qüvvələrinə müasir Qərb silahlarının tədarükü artdığı halda, Rusiya ordusu müasir silahların getdikcə çatışmazlığını yaşayır. Artıq 1960-cı illərdə istehsal olunan raketlərdən Ukrayna şəhərlərini atəşə tutmaq üçün istifadə olunur. Onların vəziyyəti o qədər pisdir ki, çoxları ya havaya qalxmır, ya da kursdan çıxır. Onların hələ də sayının çox olması kömək edir. Tanklar və digər zirehli maşınlarla da bağlı vəziyyət eynidir. Ukraynalı ekspertlər hesab edirlər ki, sentyabra qədər Rusiya ordusunda bu problemlər daha da kəskinləşəcək.
Moskvanın Kiyevlə danışıqlara başlamaq israrlı istəyi bundan irəli gəlir. Ukrayna tərəfinin təslim olmaq istəməməsi sadəcə olaraq qəzəb və nifrətə səbəb olur. Onlar mülki infrastrukturun atəşə tutulması və nəticədə mülki əhalinin həlak olması ilə qisas alırlar. Rusiya ordusunun vəziyyəti onun hərbçilərinin davranışında aydın görünür.
Zaporojye Vilayət Hərbi Administrasiyasının məlumatına görə, Rusiya hərbçiləri arasında daxili münaqişə halları daha tez-tez baş verib: “Onların baş verməsinin banal səbəbi millətlərarası münaqişələr və ukraynalıların talan edilmiş əmlakının bölüşdürülməsidir. Alkoqol və narkotik sərxoşluğunun təsiri altında silahla qarşıdurma iştirakçıları qənimətlərini qoruyurlar”.
Xüsusilə də işğal altında olan Tokmak şəhəri yaxınlığında rus hərbçiləri arasında münaqişə yaranıb və o, atışmaya çevrilib, nəticədə 4 işğalçı ölüb, 10-a yaxını yaralanıb.
Pologi şəhərində Ukraynaya qarşı döyüşən buryatlar və çeçenlər arasında münaqişə baş verib. Onlar silahlarını götürüb bir-birlərinə atəş açıblar. Hər iki tərəf arasında ölən və yaralananlar var.
“Pivden” (Cənub) əməliyyat komandanlığından verilən məlumata görə, Ukrayna hərbçiləri Xerson vilayətində düşməndən azad edilmiş Potemkino kəndinin təmizlənməsi zamanı həlak olan rus desantlarının Ukrayna vətəndaşlarından zorla ələ keçirdikləri qiymətli əşyalar aşkar ediblər: “Bunlar qızıl və gümüş üzüklər, zəncir və sırğalar, xatirə sikkələri və saatlardır. Potemkino sakinləri işğalçıların onların qiymətli əşyalarını qeyri-insani qəddarlıqla oğurladıqlarını bildiriblər, buryatlar xüsusilə qeyd olunub”.
Bəs belə qarətçilər və dinc əhalinin qatilləri ordusu ilə Kreml Ukraynanı və onu dəstəkləyən Qərbi necə məğlub edəcək?
Müəllif: Yuri Rayxel //ayna//
