Rusiya Ukraynanın Kaxovskaya SES-i sıradan çıxarmaqla hədələməyə başlayıb. Bir çox ekspertlər bildirirlər ki, müharibədə ard-arda uğursuzluqlar Rusiyanı ağlasığmaz və sonunda özünün də əziyyət çəkəcəyi addımlar atmağa sövq edir. Tanınmış publisist və politoloq Andrey Piontkovski UNİAN-a müsahibəsində müharibə haqqında fikirlərini bölüşüb. DİA.AZ sözügedən müsahibəni AYNA-ya istinadla təqdim edir:
- Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan yenidən Rusiya-Ukrayna danışıqlardan söz açıb və Putinin “yumşaldığını” deyib. Bunun arxasında nə dayanır?
- Bu, Putinin nə qədər çarəsiz olduğunu, hər vasitə ilə atəşkəsə nail olmaq və münaqişəni dondurmağa çalışdığını göstərir. Bununla o, iki problemi həll edir: Ukrayna ordusunun hücumunu dayandırır və Ukraynaya Amerika silahlarının verilməsini dayandırmağa ümid edir.
Ərdoğan ağıllı adamdır. O, başa düşür ki, Putin heç nəyə nail olmayacaq, çünki Zelenski və cəmiyyət heç vaxt buna razı olmayacaq. Amma Putinə mümkün olan hər şeyi etdiyini nümayiş etdirir.
- Putin “yumşalıb”, demək onunla razılaşmalıyıq?
- Gəlin Ərdoğana onun kim olduğunu anlayaraq yanaşaq. Türkiyə Ukraynaya real hərbi yardım göstərməyə başlayan ilk ölkə oldu. Biz onun Krımın ilhaqı, Ukraynanın ərazi bütövlüyünün dəstəklənməsi ilə bağlı prinsipial mövqeyini xatırlayırıq. O dəyişməyib.
Üstəlik “qaz mərkəzi” məsələsindən danışılır. Yaxşı, hansı mərkəz? Bu tam bir axmaqlıqdır. Ərdoğan əlbəttə ki, razıdır, amma mərkəz nə üçündür? Avropaya qaz tədarükü üçün? Putin və Ərdoğan Avropa Birliyinin Rusiya tədarükündən rəsmən imtina etməsindən xəbərsizdirlər? Əlbəttə, xeyir. Şolz Bundestaqda çıxış edərək Rusiya qazından asılılıq dövrünün bitdiyini bildirib. Amma Putin hələ də belə oyunlar oynayır, çünki o, xarici siyasətdəki qələbələri ilə bağlı hesabatlarla xalqının diqqətini Ukraynadakı məğlubiyyətlərdən yayındırmağı xoşlayır.
- Xersondan təxliyə həqiqətənmi onların şəhəri saxlaya bilməyəcəyini etiraf etmələridir, yoxsa şəhəri Mariupol kimi yer üzündən siləcəklər?
- Şübhəsiz ki, onlar liderlik edən şəxsləri və ən fəal insanlarını şəhərdən çıxarırlar. Onların ritorikasından və hərəkətlərindən də anlaşıldığı kimi, yaxın vaxtlarda Xersona qayıtmaq fikrində deyillər.
İndi onlar əhalinin diqqətini Xersonun təslim olması kimi əsaslı məğlubiyyətdən necə yayındırmaq məsələsini həll etmək istəyirlər. Xersonun təslim olmasını daha böyük gündəmlə əvəz etmək istəyirlər ki, bu məğlubiyyət aradan qalxsın.
Prezident Zelenski Aİ liderlərinə xəbərdarlıq edib ki, ruslar Kaxovka Su Elektrik Stansiyasını minalayıblar. Mənə elə gəlir ki, onların planı belədir: bütün əməkdaşlarını təxliyə edəndə, elit qoşunları aparanda, o dəqiqə SES-i partlatacaqlar. Bəli, onlar artıq Ukraynanı bunda, köhnə hiylədə ittiham ediblər. Ancaq həmişə xatırlamaq lazımdır ki, indi Rusiyanın başında kimlər dayanır - bunlar Putin və Patruşevdir. Onlar hakimiyyətə necə gəliblər? 1999-cu ildə Rusiyada evlər partladılıb. Onlar hakimiyyətdə qalmağa çalışırlar. Xersondakı məğlubiyyət Rusiyada böyük siyasi böhrana səbəb olacaq və bu, rus əhalisinin müharibəni uduzmaq barədə gözlərini açan son tətik olacaq. Onlar bu məğlubiyyəti başqa bir mənzərə ilə əvəz edəcəklər – “Ukrayna hakimiyyəti Xerson vilayətini suya qərqedib və Xerson şəhərini yerlə-yeksan etmiş dəhşətli cinayət törədib”. Proqram budur.
Üstəlik, bu “Ukrayna hakimiyyətinin dəhşətli cinayəti” hazırda ruslar tərəfindən həyata keçirilən Ukrayna infrastrukturunun dağıdılmasına haqq qazandıracaq. Bu, xalq və Qərb ölkələri üçün bəhanə olacaq. Sözügedən ssenari Putini hakimiyyətdə saxlamağa kömək edəcək xilasetmə planıdır.
- Amma SES-in zədələnməsi Krımı sudan məhrum edəcək...
- Bu arqument tez-tez təkrarlanır. Bunun çox sadə cavabı var: Xerson yaxınlığında məğlubiyyət və Ukrayna qoşunlarının Kaxovskaya SES-ə daxil olması Krımı sudan məhrum edəcək. Təbii ki, o, dərhal söndürüləcək və ruslar artıq bununla barışıblar. Onlar Xersonu saxlamaq və Krıma su ilə təmin etməyin mümkün olmadığını anlayırlar. Yaxşı olar ki, bundan istifadə etsinlər və hər şeydə Ukrayna hakimiyyətini günahlandırsınlar. Axı Putin nə Krımdakı suya, nə də gücdən başqa bir şeyə əhəmiyyət verir.
Bundan əlavə, Xerson vilayətinin dörd rayonu su altında qalıb və dağıdılmış Xerson Ukrayna ordusunu Dnepr çayının sağ sahilindən növbəti hücum üçün tramplin kimi istifadə etmək imkanından məhrum edəcək. Beləliklə, bir sıra məqsədlərə nail olunur.
Onların Krım körpüsünün partlaması ilə bağlı versiyalarından sonra məlum oldu ki, bu körpünü özləri partladıblar. Və onlar Ukraynanın infrastrukturunun məhv edilməsi ilə bağlı bütün bu proqramı “cavab tədbirləri” adlandırırlar. İndi eyni hiyləni daha geniş miqyasda təkrarlamaq istəyirlər.
- Krım körpüsü ilə bənzətmə aparsaq, buna cavab verə bilərlərmi?
- Xersonla bağlı vəziyyəti bir kənara qoysaq, bütövlükdə müharibənin mənzərəsinə baxsaq, məlum oldu ki, onlar heç bir şey edə bilməzlər. Döyüş meydanında Ukrayna ilə qarşı-qarşıya gələ bilmirlər. Onların yeganə silahı infrastrukturu, şəhərləri, mülki insanları məhv etməkdir. Onlar cəzadan yaxa qurtarmaq üçün bir növ dünya ictimaiyyəti qarşısında özlərinə haqq qazandırmağa çalışmalıdırlar: "Bu, Ukrayna hakimiyyətinin cinayətlərinə bizim cavablarımızdır. Əvvəlcə Krım körpüsünü partladıblar, indi də Kaxovskaya SES-i və Xersonu məhv etdilər”. Hər şey olduqca məntiqlidir. Sizcə, oliqofren Surovikini niyə çıxarıblar? Bu əməliyyata başlamaq üçün.
- Onun “günah keçisi” olacağı gözlənilir?
- Təbii ki. Onun tamamilə axmaq məxluq olduğunu gördük. Bu, tanınmış hərbi cinayətkardır, bütün bu vəhşiliklər sonda onun üzərinə yüklənəcək.
- Dünya Kaxovskaya SES-in sıradan çıxmasının qarşısını ala bilərmi?
- Zelenskinin Avropa sammiti öncəsi çıxışı bu istiqamətdə ilk addım oldu. Düşünürəm ki, bu baş verəcək, çünki söhbət Putin üçün hakimiyyəti saxlamaqdan gedir. Və onun üçün bu, həyatını xilas etməyə bərabərdir. Mən onun dərin insanların bütün şüuruna vurulan psixoloji zərbəni dəf etmək üçün nələr edəcəyini düşünürəm. Beləliklə, o, Xersonun Ukrayna tərəfindən azad edilməsini yox, şəhərin dağıdıldığı dəhşətli texnogen fəlakətin baş verdiyini düşünür. İndi onun üçün informasiya müharibəsi daha vacibdir, çünki Xersonun azad edilməsinin qarşısını almaq mümkün deyil.
- O, SES-i sıradan çıxarsa, dünyanın reaksiyası necə olmalıdır? Bəlkə nəhayət Rusiyanı terrorçu ölkə kimi tanıyacaqlar?
- Bildiyiniz kimi, ABŞ Senatı artıq buna yekdilliklə səs verib. Biz Qərbə və ABŞ-a Putinin nüvə şantajına nə dərəcədə təsirli cavab verdiklərinə baxmalıyıq. Sullivan, Blinken və Bayden özü Moskvaya bunun Rusiya üçün hansı nəticələrin olacağını söylədi. Hesab edirəm ki, eyni nəticələr Kaxovka bəndinin dağıdılması zamanı da bildirilməlidir. Lakin Putin təbii ki, bundan yayınacaq. O, artıq anbarın Ukrayna qüvvələri tərəfindən partladılacağını izah deyir. Qərbdən gələn xəbərdarlıqlar indi çox səmimi olmalıdır. Üstəlik, ABŞ konqresmenləri Ukraynaya yardımı təsdiqləmək istəyirlər. Konqresin yeni tərkibi yalnız yanvarın 8-də fəaliyyətə başlayır. Demokratlar bildiriblər ki, özlərini respublikaçıların mümkün hiylələrindən tam qorumaq üçün dekabrda bu qanunu qəbul edirlər. Buna görə də, silahların gəlməsi ilə bağlı narahat olmağa əsas yoxdur.
