Amerikanın hərbi yardımı Ukrayna ordusu üçün çox vacibdir. ABŞ-dan gələn silah və sursatlar ukraynalılara Rusiyanın ölkəni tez bir zamanda ələ keçirmək planlarının qarşısını almağa kömək etdi. Bununla belə, ABŞ-ın yeni hakimiyyətə gələn Donald Tramp administrasiyası təchizatı dayandırıb. Əvvəllər verilməsi nəzərdə tutulan silahlar da Ukraynaya çatmayıb. Ukrayna Yeni Geosiyasət Araşdırma Şəbəkəsinin rəhbəri Mixaylo Samur bu addımların nəticələri barədə UNİAN-ın suallarını cavablandırıb. AYNA.AZ müsahibəni istinadla təqdim edir:

- Ötən həftənin sonunda Nümayəndələr Palatasının spikeri Maykl Conson Amerikanın Ukraynaya yardımının dayandırıldığını təsdiqləyib. Eyni zamanda, bununla bağlı rəsmi qərar hələlik yoxdur. Sizcə, nə baş verir?

- Yardımın dayandırılması ilə bağlı rəsmi qərar yoxdur. Bəzi pauzalar var. Görünən odur ki, bu pauzalar şifahi şəkildə, yəni yazılı əmr olmadan edilir. İş ondadır ki, hansısa pauza ilə istehsal prosesini sadəcə dayandırmaq mümkün deyil. Amerika fabriklərində 2023-2024-cü illərdə verilmiş və 2026-cı ilə qədər istehsal olunmalı çoxlu sifarişlər var. Beləliklə, istehsal davam edir, anbarlar doldurulur, amma yəqin ki, bir növ şifahi əmr ya Ağ Evdən, ya da Pentaqonun rəhbəri Pete Heqsetdən gəlib. Belə olan halda yekun qərar birbaşa əmr verən konkret hərbi komandirlərin, maddi-texniki təminat rəislərinin çiyninə düşür. Məsələn, təyyarənin havaya qalxmasının qarşısını almaq və ya anbarlardan daşınmaların dayandırılması əmri kimi.

Təsəvvür etmək olar ki, indiki vəziyyətdə kimin günahkar olduğunu sonra necə anlayacaqlar. Və yəqin ki, günahkarlar anbar müdiri olan və buna görə məsuliyyət daşıyan bəzi çavuşlar olacaq.

Eyni zamanda, başqa bir cəhət də var: pauzalarla bağlı bu anlaşılmaz sərəncamlar ABŞ-ın Ramşteyn formatı çərçivəsində Ukrayna və müttəfiqləri qarşısında götürdüyü öhdəlikləri pozur. Bu, etibarlı tərəfdaş statusunu sarsıdır. Eyni zamanda, bu, beynəlxalq münasibətlərdə qəbuledilməzdir. Gec-tez hamı hər şeyə görə cavab verməli olacaq - indiki Ağ Ev administrasiyası və ya sonrakı administrasiya qarşısında.

- ABŞ niyə Ukraynaya yardımı dayandırmaq istəyir?

- ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ukraynaya daha mülayim olması üçün təzyiq göstərməyə çalışdığı göz qabağındadır. Silah tədarükündəki fasilədən, mənim başa düşdüyüm qədər, Ukraynanın ilk növbədə faydalı qazıntılar haqqında saziş imzalamasına nail olmaq üçün istifadə olundu. Eyni zamanda, Kiyevi şantaj etməklə Tramp böyük ehtimalla bu müqavilənin şərtlərini öz xeyrinə dəyişməyə çalışır. Həmçinin ABŞ yardımı dayandırmaqla Ukraynanı atəşkəslə razılaşmağa təşviq etdi. Müvafiq tələbləri Donald Trampın milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Maykl Vals və vitse-prezident J.D.Vens səsləndirib. Baxmayaraq ki, bu müharibəni Rusiya başladıb və ilk tələblər Moskva qarşısında qoyulmalıdır.

Aydındır ki, minerallarla bağlı sazişin imzalanması və Tramp Zelenskidən atəşkəsə və Putinlə danışıqlara hazır olduğunu eşitdikdən sonra hərbi yardımın bərpası razılaşdırılıb.

- Ümumiyyətlə, Amerika yardımının dayandırılması cəbhədə hansı nəticələrə gətirib çıxara bilər?

- Əgər ABŞ Ukraynanı silah və sursatla təmin etməyi dayandırsa, bizim müəyyən problemlərimiz olacaq. Axı amerikalılar sursatın təxminən 30%-ni təmin edirlər. Və əgər 30% sursat azalarsa, onda bəllidir ki, gücümüz 30% azalacaq.

Amerika texnikasının, zirehli texnikasının və artilleriya sistemlərinin, eləcə də həmin F-16-ların saxlanması və təmiri ilə bağlı problemlər olacaq. Avropa bizə F-16-nın texniki xidmətində kömək edə biləcək, lakin onlar üçün bu çətindir.

Hava hücumundan müdafiəyə gəlincə, Avropa hələ tam gücü ilə müdafiə edə bilmir, “Patriot"u əvəz edə bilmir. Onların “Samp-T” var, lakin sayı çox azdır və qısa müddətdə onların istehsalını artırmaq mümkün deyil.

Ümumilikdə isə Amerikanın Ukrayna ordusuna yardımı dayandırması fəlakət deyil.

- Bəs arxa cəbhə üçün?

- Əlbəttə, ən böyük problem mülki əhali üçün olacaq. Məsələ burasındadır ki, bizdəki “Patriot”lar qoşunların qorunması üçün deyil. Əlimizdə olan “Patriot”lar cəbhəni örtmək üçün kifayət etmədiyindən, əsasən iri şəhərləri və mülki insanları ballistik raketlərdən qorumaq üçün istifadə olunur. Tramp isə Ukraynaya yardımı dayandırmaq qərarı ilə Putini qəsdən yeni terror dalğasına – mülki hədəflərə, Ukraynanın enerji infrastrukturuna və dinc əhalinin öldürülməsinə sövq edəcək.

ABŞ bununla müharibə cinayətlərinə şərik olacağını başa düşməlidir. Əgər ABŞ bizə “Patriot” sistemləri üçün raket tədarükünü dayandırsa və Rusiya konkret olaraq mülki infrastruktura ballistik raket zərbələri endirsə, deməli bu, müharibə cinayətinə Vaşinqton da şərik olacaq.